વિરોધ પક્ષોમાં ભંગાણને કારણે લોકસભામાં એનડીએની તાકાત સતત વધી રહી છે.
તૃણમૂલ કોંગ્રેસના 20 સાંસદોના બળવાથી રાજકીય સમીકરણો બદલાઈ ગયા છે.
રાજ્યસભામાં પણ એનડીએ બે-તૃતીયાંશ બહુમતીના 163ના આંકડાની નજીક પહોંચી રહ્યું છે.
બંધારણમાં સુધારા માટે બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂર પડે છે.
નવી દિલ્હી | વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ત્રીજા કાર્યકાળમાં, ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)ના નેતૃત્વ હેઠળનું રાષ્ટ્રીય જનતાંત્રિક ગઠબંધન (એનડીએ) કેન્દ્રમાં તેની સ્થિતિ સતત મજબૂત કરી રહ્યું છે. તાજેતરના રાજકીય ઘટનાક્રમોએ એનડીએને તે બે-તૃતીયાંશ બહુમતીની નજીક લાવી દીધું છે, જે બંધારણમાં મોટા ફેરફારો કરવા માટે જરૂરી છે.
લોકસભામાં એનડીએની વધતી તાકાત
વિપક્ષી છાવણીમાં મોટા ભંગાણને કારણે લોકસભામાં એનડીએની તાકાતમાં વધારો થયો છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (ટીએમસી)ના 20 સાંસદોએ બળવો કરીને એનસીપીઆઈમાં વિલય કરી લીધો છે. આ સાંસદોએ ગૃહમાં એનડીએને સમર્થન આપવાની જાહેરાત કરી છે, જેનાથી સત્તા પક્ષનું સંખ્યાબળ વધુ મજબૂત બન્યું છે.
બીજી તરફ, ઉદ્ધવ ઠાકરેની પાર્ટી શિવસેના (યુબીટી)માં પણ મોટા ભંગાણની અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પાર્ટીના 6 સાંસદો ટૂંક સમયમાં એકનાથ શિંદેના નેતૃત્વવાળી શિવસેનામાં જોડાઈ શકે છે. જો આમ થશે તો લોકસભામાં એનડીએની સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનશે.
રાજ્યસભામાં બહુમતીનું ગણિત
લોકસભાની સરખામણીમાં રાજ્યસભામાં એનડીએનો માર્ગ વધુ સરળ દેખાઈ રહ્યો છે. હાલમાં, ઉપલા ગૃહમાં એનડીએ પાસે 148 સભ્યો છે. ચાલુ ચૂંટણીઓ પછી આ સંખ્યા વધીને 151 થવાની ધારણા છે, જે બહુમતી માટે આરામદાયક સ્થિતિ છે.
જાણકારોનું માનવું છે કે જો વિપક્ષી દળોમાં ભંગાણનો આ સિલસિલો ચાલુ રહેશે, તો સરકાર માટે વિવાદાસ્પદ સુધારા પસાર કરાવવાનું પણ સરળ બની જશે.
બે-તૃતીયાંશ બહુમતીથી થોડાક ડગલાં દૂર
અહેવાલો અનુસાર, ટીએમસીના ત્રણ સાંસદોના રાજીનામાથી ખાલી પડેલી બેઠકો પરની પેટાચૂંટણીમાં એનડીએને જીત મળી શકે છે. આનાથી ગઠબંધનની તાકાત 154 થઈ જશે. આ 245 સભ્યોના ગૃહમાં બે-તૃતીયાંશ બહુમતીના 163ના આંકડાથી માત્ર નવ બેઠકો ઓછી હશે. સમાજવાદી પાર્ટીમાં પણ સંભવિત ભંગાણની ચર્ચા છે, જે એનડીએના પક્ષમાં જઈ શકે છે.
શા માટે બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મહત્વપૂર્ણ છે?
ગૃહમાં સામાન્ય વિધેયકો સાદી બહુમતીથી પસાર થઈ જાય છે, પરંતુ બંધારણમાં સુધારા સંબંધિત વિધેયકો માટે બંને ગૃહોના કુલ સભ્યોની બહુમતી તેમજ હાજર અને મતદાન કરનારા સભ્યોના ઓછામાં ઓછા બે-તૃતીયાંશ સમર્થનની જરૂર પડે છે.
આ રાજકીય ફેરફારો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે એનડીએ તેની વૈધાનિક શક્તિ વધારવાની દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. જો ગઠબંધન બે-તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવી લે છે, તો તે સરકારને તેના એજન્ડાને વધુ મજબૂતીથી લાગુ કરવામાં સક્ષમ બનાવશે, જેનાથી ભારતીય રાજકારણમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળી શકે છે.
बलजीत सिंह शेखावत
